KURBAN İBADETİ
Kaynak: KURBAN, SIKÇA SORULANLAR. DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI YAYINLARI: 1505. BROŞÜR: 97. ISBN: 978-975-19-6989-7. 2018-34-Y-0003-1505. Sertifika No: 12931
Şahısların kurban kesme yükümlülüğü hakkındaki hükümler Hz. Peygamber’in söz ve uygulamasıyla belirlenmiştir.
Hanefî mezhebine göre akıl sağlığı yerinde, buluğa ermiş, temel ihtiyaçları [[1]] ve borçlarından başka nisap miktarı [[2]] mala sahip olup, seferî olmayan her Müslümanın kurban bayramı günlerinde kurbanı kesmesi vaciptir [[3]]. Temel ihtiyaçları ve borçları için ayıracağı para haricinde nisap miktarı kadar bir mala sahip olmayan kişinin kurban kesmesi gerekmez. Güncel altın fiyatları baz alındığında nisap miktarı 343 bin TL civarında olmaktadır.
Gelir durumu kurban kesmeye yeterli olan Müslüman kurban ibadetiyle;
- Allah’ın emrine boyun eğmiş,
- Kulluk bilincini koruduğunu canlı bir biçimde ortaya koymuş;
- Verdiği nimetlerden dolayı Allah’a şükür etmiş ve
- Malını en yakınlarından başlayarak, insanlara yararlı olacak tarzda kullanmış
olur. Bu suretle fedakârlık ve sorumluluk bilinciyle hareket etmiş olan Müslüman Allah’ın rızasını kazanmaya çaba gösterir.
Kurban edilen hayvanın dağıtılan eti ve bağışlanan derisi, yoksulları sevindirmek ve dostluk-komşuluk ilişkilerini iyi yönde geliştirmek için bir imkân ve fırsattır. Bir anlamda kurbanın eti ve derisi insanlık ve kardeşlik duygularının toplumun fertleri arasında dolaşımı sağlar. Bu suretle kurban:
- Toplumda kardeşlik, yardımlaşma ve dayanışma ruhunu canlı tutar.
- Sosyal adaletin gerçekleşmesine katkıda bulunur.
- Zengine malını Allah’ın rızâsı, yardımlaşma ve başkalarıyla paylaşma yolunda harcama zevk ve alışkanlığını verir; onu cimrilik hastalığından, dünya malına tutkunluktan kurtarır.
- Fakirin varlıklı kullar aracılığıyla Allah’a şükretmesine, dünya nimetinin yeryüzündeki dağılımı konusunda karamsarlık ve düşmanlıktan kendini kurtarmasına ve kendini toplumunun bir üyesi olarak hissetmesine vesile olur. Bu yönüyle ele alındığında kurban, zengini fakir kardeşlerine yaklaştıran önemli bir vesiledir.
- Komşuları, akrabaları, dostları, yakın olsun uzak olsun kardeşleri birbirine yaklaştıran ve kaynaştıran bir ibadettir.
Hz. Peygamber (s.a.s.), bir hadise göre kurban etinin üçe taksim edilip;
- Bir bölümünün kurban kesemeyen yoksullara dağıtılmasını,
- Bir bölümünün akraba, tanıdık ve komşularla paylaşılmasını,
- Bir kısmının da evde yenmesini
tavsiye etmiştir. Gelir durumu iyi olan Müslümanların, toplumda muhtaçların arttığı dönemde kurban etlerinin çoğunu, hatta tamamını dağıtmaları daha uygun olur. Geliri düşük olan ve aile bireyleri fazla olanlar kurban etinin tamamını evde bırakılabilirler. Kurbanın derisi, bir fakire verilmeli veya hayır kurumlarına bağışlanmalıdır.
Bu vesileyle Kurban Bayramınızı tebrik eder; sağlıklı, huzurlu ve mutlu nice bayramları sevdiklerinizle birlikte geçirmenizi Allah (C.C.)’dan dilerim.
05.06.2025
Gürbüz MIZRAK
[[1]] Temel ihtiyaç maddeleri: İnsanın hayat ve hürriyetini korumak için muhtaç olduğu şeylerdir. Bunlar, genel olarak, nafaka, oturulan ev, ev eşyası, ihtiyaç duyulan elbise, borç karşılığı mal, sanat ve mesleğe ait alet ve makineler, binek taşıtları, ilim için edinilen kitaplar gibi eşyadır.
[[2]] Nisap Miktarı: Asgari zenginlik ölçüsü olan nisap miktarı; altında 80,18 gr veya bunun tutarında para veyahut ticaret malı, gümüşte 595 gr, devede 5, büyükbaşta 30, küçükbaşta 40 adettir.
[[3]] Vacip: İslam dininin kutsal kitabı olan Kur’ân’da bulunmakla birlikte “açıkça emredilmiş” olmayan emirlerdir.