MİLLÎ MÜCADELE’NİN GİZLİ KAHRAMANLARINDAN: “BOMBACI ALİ ÇAVUŞ”
Bombacı Ali Çavuş (1875, Girit – 10 Ekim 1978, Karşıyaka/İzmir), İzmir’in kurtuluş mücadelesinin efsanevî simgelerinden biri, belinde taşıdığı bombalarla düşmana korku salan, 9 Eylül 1922’de Karşıyaka’ya Türk sancağını ilk diken kahraman milis komutanıdır.
Girit’te doğdu. Gençliğinde adada Rum saldırılarına, Türklerin uğradığı zulme ve adanın Osmanlı’dan kanlı biçimde kopuşuna tanık oldu. Bu acılar yüreğine ateş gibi düştü; Girit’i ve yaşananları hiç unutmadı. İzmir’e yerleştikten sonra gönüllü olarak Birinci Dünya Savaşı’na katıldı, cesareti ve yiğitliğiyle Akıncı Müfreze Komutanlığı’na kadar yükseldi.
İzmir’in Yunan işgaline uğramasıyla birlikte şehrin kuzeyine çekildi. Dikili, Menemen, Çiğli ve Karşıyaka’nın içlerine kadar sızarak çete savaşları yönetti. Belinde taşıdığı bombalarla kritik çatışmalarda destansı kahramanlıklar gösterdi; bu yüzden “Bombacı” lâkabını aldı. Düşman hatlarına akınlar düzenledi, milis kuvvetlerinin başında direnişi ateşledi.
9 Eylül 1922’de Suphi Kula komutasındaki 14. Süvari Tümeni’nin en ön saflarında yer aldı. Menemen ve Karşıyaka’nın kurtarılışında büyük pay sahibi oldu; kurtarılan her kasabaya Türk bayrağını çekti. Özellikle Karşıyaka’da sancağı ilk dalgalandıran isimlerden biri olarak halkın gönlüne taht kurdu. İsmi, Suphi Kula, Zekai Kaur ve Zühtü Işıl ile birlikte anıldı.
Kurtuluştan sonra Karşıyaka Alaybey’de sade, mütevazı bir hayat sürdü. Ulusal törenlerde milis üniformasını giyerek kortejin en önünde yürümeye devam etti; kahramanlığını gösterişe dönüştürmedi. 103 yaşında, 10 Ekim 1978’de vefat etti.
9 Eylül 1995’te Alaybey’de adına dikilen anıt, TBMM Başkanı Hüsamettin Cindoruk ve dönemin Karşıyaka Belediye Başkanı’nın katılımıyla açıldı. Kızı Müşerref Sancak da yakın zamanda vefat etmiştir.
Onun hikâyesi, Girit’ten İzmir’e uzanan bir vatan sevgisi destanıdır: Zulmü unutmayan, bombalarıyla direnen, bayrağı diken ve sonra sessizce yaşayan bir yiğit. Karşıyaka’nın hafızasında hâlâ “Bombacı Ali Çavuş” diye yaşar; cesaretin, sadeliğin ve vatan aşkının simgesi olarak.
Tanrı, rahmetini bol eylesin.
08 Eylül 2026
M. Hüseyin OĞUZ
