VEFATININ 13. YIL DÖNÜMÜNDE PROF. DR. TURAN YAZGAN
Bozkırların sonsuz ufuklarında doğan bir yıldız gibi parlayan, Turan’ın ruhunu taşıyan bir alp-eren… İşte o, Prof. Dr. Turan Yazgan!
Adı gibi Turan olan, ömrünü Turan ülküsüne adayan, Göktürklerin mirasını, Oğuzların destanını, çağımızın bozkurtlarına emanet eden büyük bilge!
Isparta’nın Eğirdir’inde, 1938 yılında, Torosların yiğit rüzgârlarıyla dünyaya geldi. Çocukluğu, Anadolu’nun taşına toprağına Türklük sevdası işlenmiş bir yürekle geçti. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi’nde ilim kılıcını kuşandı (1959), doktorasını “Türkiye’de İşgücünün Demografik ve Sosyo-Ekonomik Bünyesi”yle (1967), doçentliğini “Gelir Dağılımı Açısından Sosyal Güvenlik”le (1969), profesörlüğünü ise sosyal sigortalar alanındaki eşsiz çalışmalarıyla (1979) taçlandırdı.
Güneydoğu Anadolu’nun kalkınma plânını yedi ciltlik dev bir destan gibi hazırladı, devletin bölge plânlamalarında öncü oldu. Ama onun asıl savaşı, kalemle değil, gönülleydi!
1980 yılında, demir perdenin en karanlık günlerinde, tek başına bir ordu gibi Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı’nı kurdu! Bu vakıf, bir kale oldu: Azerbaycan’dan Kazakistan’a, Kırgızistan’dan Yakutistan’a, Kırım’dan Gagavuz Yeri’ne kadar bütün Türk illerine uzanan bir köprü! On binlerce Türk gencine okul, fakülte, lise açtı; burslar verdi, kitaplar bastı. 300’ü aşkın eser yayımladı: Mühimme Defterleri, Şer’iyye Sicilleri, Oğuzlar, Türk Kültürünün Gelişme Çağları… Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi’ni, Türk Dünyası Tarih Kültür Dergisi‘ni bayrak gibi dalgalandırdı.
Sovyetlerin dağılışında ilk kafileleri Türk illerine o gönderdi; “Dilde, Fikirde, İşte Birlik” ülküsünü ete kemiğe bürüdü!
O, çağımızın Dede Korkut’u, yeni yüzyılın İsmail Gaspıralı’sıydı! TBMM Üstün Hizmet Ödülü, TÜRKSOY Onur Madalyası, Gagavuz Yeri Devlet Madalyası ve sayısız fahri doktora aldı. Yüreği Türk Dünyası diye çarpan, aklı Türk birliği diye yanan bu aksakal, 22 Kasım 2012’de, 74 yaşında kansere yenik düştü ama ruhu yenilmedi! Bedeni İstanbul Kozlu Mezarlığı’nda yatıyor olsa da, eserleri hâlâ bozkırlarda at koşturuyor, genç yüreklerde kor ateş gibi yanıyor.
Okuyucu! Eğer bir gün Türk Dünyası’nda bir Türk genci başı dik geziyorsa, bir kitapta Oğuz Han’ın adı anılıyorsa, bilin ki orada Turan Yazgan’ın ruhu vardır! O, bir insan değildi; bir çağın vicdanı, bir milletin kutup yıldızıydı. Adı sonsuza dek yaşayacak: Prof. Dr. Turan Yazgan – Türk Dünyası’nın ebedi Bilge Atası!
Tin’in kut bulsun, durağın uçmak olsun, yerin uluların yanı olsun ..
22 Kasım 2025
M. Hüseyin OĞUZ
