VEFATININ 25. YIL DÖNÜMÜNDE AHMET KABAKLI
Ahmet Kabaklı (1924–2001), Türk edebiyatı, kültür ve fikir dünyasının önemli isimlerinden biri; gazeteci, yazar, edebiyat tarihçisi, öğretmen ve kültür adamıdır. Genellikle millî-muhafazakâr çizgideki görüşleri, Türk edebiyatı tarihi çalışmaları ve uzun yıllar Tercüman gazetesindeki köşe yazarlığı ile tanınır. 1996’da gönüllü kuruluşlarca “Şeyhülmuharrirîn” (yazarların piri) unvanıyla anılmıştır.
24 Mayıs 1924, Elazığ – Harput (Göllübağ mahallesi) de doğdu. Bazı kaynaklarda 5 Aralık 1924 olarak da geçer.
Babası Harput Sarayhatun (Sâre Hatun) Camii’nde müezzinlik yapan Ömer Efendi, annesi Münire Hanım’dır.
3 yaşında (bazı kaynaklara göre 1926’da) babasını kaybetti; yoksul ve zor bir çocukluk geçirdi.
Eğitimini Elazığ Numune Mektebi (ilkokul ve ortaokul), Elazığ Lisesi, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü (1948 mezunu).olarak tamamladı.
Çeşitli liselerde Öğretmenlik yaptı (Diyarbakır, Aydın Ticaret Lisesi vb.).
1952’de Meşkure Hanım ile evlendi.
1955’te Ankara Hukuk Fakültesi’ne kaydoldu, fakat gazetecilik ön plana çıktı.
Tercüman gazetesinde uzun yıllar “Gün Işığında” köşesini yazdı; 1956’da Tercüman’ın fıkra yarışmasında birincilik kazandı.
Paris’te bir yıl eğitim stajı yaptı (Millî Eğitim Bakanlığı tarafından gönderildi).
1970’te Türkiye Edebiyat Cemiyeti’nin, 1978’de Türk Edebiyatı Vakfı’nın kurucuları arasında yer aldı ve ömrünün sonuna kadar vakıf başkanlığı yaptı.
Türk Edebiyatı dergisinin (1972’den itibaren) kurucusu ve uzun süre sorumlu yazı işleri müdürüydü.
8 Şubat 2001, İstanbul da vefat etti. Eyüp Sultan Mezarlığı’na defnedildi.
Milliyetçi-muhafazakâr dünya görüşüne sahipti.
Batı karşısında aşağılık duygusuna karşı çıktı.
“Kültür emperyalizmi” kavramını Türkiye’de yaygınlaştıran yazarlardan biridir.
Türk-İslâm sentezine yakın durdu; Yunus Emre, Mevlânâ, Mehmet Âkif, Necip Fazıl gibi isimleri sıkça işledi.
Tanzimat sonrası Türk aydınının yabancılaşmasını eleştirdi.
Hem edebiyat tarihi hem de güncel siyasî-kültürel polemik yazıları yazdı.
Başlıca Eserleri:
- Edebiyat Tarihi / Antoloji
Türk Edebiyatı (5 cilt) → En bilinen ve defalarca basılan eseri. Hem tarih hem seçme metinler içerir. - Fikrî – Kültürel Eserler
Kültür Emperyalizmi (1970)
Müslüman Türkiye (1970)
Mabet ve Millet (1970)
Bürokrasi ve Biz (1976)
Temellerin Duruşması (1989 – TYB fikir ödülü)
Bizim Alkibiades (siyasî hicivler, 1977) - Monografiler
Mehmet Âkif (1970)
Yunus Emre (1971)
Mevlânâ (1975)
Sultanü’ş-Şuarâ Necip Fazıl (1995) - Roman – Hikâye – Mizah
Ejderha Taşı (çocukluk hatıraları, 1975)
Ecurufya (mizahî roman, 1981) - Diğer
Sohbetler (2 cilt – edebî röportajlar, 1987; TYB ödülü) - Şiir İncelemeleri (1992)
Güneydoğu Yakından (1990 – röportaj-deneme)
Ahmet Kabaklı, özellikle 1960–2000 arası Türk muhafazakâr entelektüel çevresinde “hoca” olarak görülen, hem kalemi sert hem de üslûbu sıcak bir yazardı. Türk Edebiyatı Vakfı ve Türk Edebiyatı dergisi onun en somut mirasları arasında sayılır.
Vefatının üzerinden 25 yıl geçtiği halde, eserleri hâlâ okunmakta ve özellikle millî kültür tartışmalarında referans gösterilmektedir.
Vefatının yıl dönümünde rahmet, minnet ve saygıyla anıyoruz.
Tanrı, rahmetini bol eylesin.
08 Şubat 2026
M. Hüseyin OĞUZ
