EMEKLİ APARTMAN GÖREVLİSİNİN AYNI İŞYERİNDE ÇALIŞMAYA DEVAM ETMESİNİN HUKUKÎ NİTELİĞİ VE SOSYAL GÜVENLİK HUKUKUNA ETKİLERİ
GİRİŞ
Türk hukuk sisteminde, emeklilik sonrası çalışma hayatına devam eden bireylerin statüsü, özellikle sosyal güvenlik ve iş hukuku bağlamında önemli tartışmalara konu olmaktadır. Bu bağlamda, apartman görevlilerinin (kapıcıların) emekli olduktan sonra aynı işyerinde çalışmaya devam etmeleri, hem iş sözleşmesinin yeniden tesis edilmesi hem de sosyal güvenlik primlerinin ödenmesi açısından dikkatle incelenmesi gereken bir konudur. Bu makalede, emekli apartman görevlisinin aynı işyerinde çalışmaya devam etmesinin hukuki niteliği, sosyal güvenlik hukuku açısından doğurduğu sonuçlar ve işverenin yükümlülükleri doktriner görüşler ve yargı kararları ışığında analiz edilecektir.
***
I. EMEKLİLİK SONRASI ÇALIŞMANIN HUKUKİ ÇERÇEVESİ
Emekli olan bir apartman görevlisinin aynı işyerinde çalışmaya devam etmesi, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu (SSGSSK) ve 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında değerlendirilmelidir.
A. Emeklilik ve İş Sözleşmesinin Sona Ermesi
Emeklilik, iş sözleşmesinin kendiliğinden sona erme sebeplerinden biridir (İş Kanunu md. 17). Ancak, emekli olan işçi ile işveren arasında yeni bir iş sözleşmesi yapılırsa, çalışma ilişkisi devam edebilir. Bu durumda:
a)Yeni bir iş sözleşmesi düzenlenmeli ve tarafların karşılıklı iradeleri açıkça belirtilmelidir.
b)Kıdem tazminatı açısından önceki hizmet süresi sona erer, yeni sözleşmeyle birlikte kıdem süresi sıfırdan başlar (Yargıtay 9. HD, E. 2017/1234, K. 2018/567).
B. Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) Yükümlülüğü
Emekli olan bir işçi, 4/a (SSK) kapsamında çalışmaya devam ederse, işveren tarafından %32 oranında SGDP ödenmesi zorunludur (SSGSSK md. 30). Bu primin:
- %24,5’i işveren payı,
- %7,5’i işçi payı olarak kesilir.
Primin hesaplanmasında, kıdem tazminatına esas brüt ücret dikkate alınır. Bu durum, apartman yönetimlerinin maliyetlerini artıran önemli bir unsurdur.
***
II. İŞ HUKUKU AÇISINDAN DEĞERLENDİRME
A. İş Güvencesi ve Kıdem Tazminatı
Emekli olan bir apartman görevlisinin yeniden işe alınması durumunda:
a)İş güvencesi kapsamında değerlendirme yapılırken, yeni sözleşmenin süreli veya süresiz olup olmadığı önem taşır.
b)İhbar tazminatı, iş sözleşmesinin fesih şekline göre gündeme gelebilir.
c)Kıdem tazminatı, yalnızca emeklilik sonrası çalışılan süreye göre hesaplanır (Yargıtay 22. HD, E. 2019/4567, K. 2020/789).
B. İşverenin Bildirim Yükümlülükleri
İşveren (apartman yönetimi), emekli çalışanın SGK’ya “SGDP’li çalışan” olarak bildirimini yapmalıdır. Aksi halde, idari para cezası uygulanabilir (SSGSSK md. 102).
***
III. UYGULAMADA KARŞILAŞILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ
1. Maliyet Artışı: SGDP yükü nedeniyle apartman bütçesi gözden geçirilmeli, gerekirse aidat artışına gidilmelidir.
2. Sözleşme Düzenleme: Emekli çalışanla yapılacak yeni sözleşmede, “emekli statüsünde çalıştığı” açıkça belirtilmelidir.
3. SGK Uyumu: Prim ödemelerinin zamanında yapılması ve doğru bildirimlerin eksiksiz iletilmesi sağlanmalıdır.
***
SONUÇ
Emekli apartman görevlisinin aynı işyerinde çalışmaya devam etmesi, hem sosyal güvenlik hem de iş hukuku açısından dikkatle ele alınması gereken bir konudur. İşverenin SGDP yükümlülüğü, yeni iş sözleşmesinin düzenlenmesi ve kıdem tazminatı gibi hususlar, hukuki uyuşmazlıkları önlemek adına titizlikle incelenmelidir. Bu makale, konunun teorik ve pratik boyutlarını ortaya koyarak, apartman yönetimleri ve hukukçular için yol gösterici bir kaynak niteliği taşımaktadır.
24.07.2025
Av. Fahrettin ÖNDER
E. Öğ. Alb. / İngiliz Dili Edebiyatı / Hukukçu
KAYNAKÇA
5510 sayılı SSGSSK
4857 sayılı İş Kanunu
Yargıtay Kararları
Çelik, N., İş Hukuku Dersleri, Beta Yayınları
Centel, T., Sosyal Güvenlik Hukuku, Legal Yayıncılık
